Welkom bij Spaarrentes  
Je bent niet ingelogt! Log in om je berichten te bekijken.


De nieuwste artikelen:

  Je kunt echt met weinig geld een enorme exposure hebben
  Het gaat niet om het lenen maar om het feit of je het kunt afbetalen
  Beleggers laten zich afschrikken door het perspectief van lagere effectieve rendementen op kort

Lage rente groeit uit van zegen tot vloek

Lage rente vloek Lage rente hielp ons door de jongste recessie heen. Maar de rente staat al zo lang zo laag dat 'onplezierigheden' dreigen

Noem het de wraak van de goedkope kredieten. We lijken op het merkwaardige kruispunt te zijn aangeland waarop de lage rentestanden die vrijwel heel de westerse wereld door de jongste recessie heen hebben geholpen, de oorzaak kunnen zijn van de volgende, of in ieder geval de oorzaak van een of andere ernstige economische of financiële onplezierigheid.

Het blijkt, en dat is niet verrassend, dat lage rente, als ze te lang wordt gecontinueerd, tot dubieuze en speculatieve leningen leiden. Ze ontwikkelen zich als het ware tot een formule die zijn eigen ondergang in zich draagt. William Rhodes, een van de vice-presidenten van Citigroup , zegt het zo: 'De speculatie is duidelijker aanwezig dan de meeste mensen zich lijken te realiseren. Ik heb deze film eerder gezien.' Het script klinkt dus bekend in de oren.

Te veel goedkope kredieten leiden tot excessieve leningen. Tijdens de fase waarin veel wordt geleend, lijkt de economie het goed te doen. Maar vroeg of laat stijgen de prijzen van met geleend geld gekochte zaken tot kunstmatig hoge niveaus. Vervolgens houden de prijsstijgingen op, of storten misschien zelfs ineen. Zowel crediteuren als debiteuren lijden dan gevoelige verliezen. Hun koopkracht wordt aangetast, waardoor de economie het dal in wordt getrokken.

De huidige economische opleving is grotendeels gebaseerd op goedkope kredieten. In een poging na het barsten van de beurszeepbel van eind jaren negentig een zware recessie af te wenden, verlaagde de Federal Reserve (het federale stelsel van Amerikaanse centrale banken) de rente. De zogenaamde fed funds rate (de rente op kortlopende onderlinge leningen van banken) daalde naar 1 procent. Dat beleid werkte. De Amerikanen namen op grote schaal leningen op, met name voor de aanschaf van huizen. Het gevolg was een bloeiperiode in de woningbouw en een stijging van de huizenprijzen. De hogere woningwaarden versterkten het vertrouwen en zorgden, door de herfinanciering van hypotheken tegen lagere rentes, voor grote meevallers die de consumentenuitgaven een steun in de rug gaven.

Nu wil de Fed de goedkope kredieten aan banden leggen voordat er een boemerangeffect optreedt. Het probleem is dat de Fed alleen rechtstreeks de obscure fed funds rate beïnvloedt, een rente die niet voor gewone leners geldt. Die rente is naar 3 procent gestegen en kan nog verder klimmen. Maar de belangrijkere rentetarieven betreffen de langetermijnobligaties en hypotheken en die zijn, anders dan verwacht, niet omhoog gegaan.

Om een voorbeeld te noemen: de rente op vastrentende hypotheken met een looptijd van dertig jaar bedroeg in 2003 gemiddeld 5,8 procent (omlaag van 8 procent in 2000). En hoe hoog is die rente nu? 5,7 procent. Niemand begrijpt hoe dat kan. De verwachting was dat, toen de Fed de totale hoeveelheid beschikbare kredieten inkromp, alle rentetarieven zouden stijgen.

Er zijn theorieën te over die pogen te verklaren wat er is gebeurd: de Chinezen, en anderen, kopen Amerikaanse staatsobligaties, waardoor de langetermijnrente laag blijft; betere verwachtingen over de inflatie leiden ertoe dat leners veel lagere langetermijnrentes aanvaarden (leners hebben niet graag dat hun geld door de inflatie minder waard wordt, daarom zorgen de gunstige inflatievooruitzichten ervoor dat de rente laag blijft); de Fed heeft het overschot aan goedkope kredieten nog niet kunnen neutraliseren.

Wat de verklaring ook mag zijn, goedkope kredieten brengen twee gevaren met zich mee. Het eerste is dat steeds meer leningen oninbaar blijken. Er kunnen zich betaalachterstanden voordoen of debiteuren kunnen failliet gaan. Het tweede is dat de goedkope kredieten ervoor zorgen dat sommige beurskoersen naar speculatieve, dus onrealistische niveaus worden getild. Zeepbellen barsten uiteindelijk altijd. Denk hier eens over na:

1. Het afgelopen jaar zijn de gemiddelde huizenprijzen in de VS met 15 procent gestegen naar 206.000 dollar, aldus de National Association of Realtors (makelaars). Sinds 2002 zijn ze in het hele land met 32 procent gestegen. Kredietnormen lijken minder streng te worden. Ondanks de lage vastrentende hypotheken kent bijna de helft van de nieuwe hypotheken die vorig jaar zijn afgesloten variabele rentetarieven, omdat de rente op dat soort hypotheken momenteel nóg lager staat, aldus Mark Zandi van Economy.com. Dit is een record: in 2001 bedroeg het marktaandeel van deze hypotheken slechts 20 procent.

2. Het Instituut voor Internationale Financiën (IIF), dat onderzoek verricht voor banken en andere financiële instellingen, waarschuwde vorige week dat de lage rentestanden kunnen hebben geleid tot te omvangrijke kredieten aan arme landen. In 2004 leenden deze landen 127 miljard dollar, tegen slechts 1,6 miljard in 2002, aldus het IIF.

3. Zogenaamde 'junk bonds' (hoogrenderende obligaties met een groot risicogehalte) zijn het afgelopen jaar veel riskantere beleggingen geworden, waarschuwde de bekende zakenbankier Steven Rattner recent in The Financial Times. In 2004 gaven bedrijven voor een recordbedrag van 147 miljard dollar aan deze obligaties uit.

4. Hedge funds zijn geraffineerde beleggingsinstrumenten voor vermogende individuen, bedrijven en pensioenfondsen. Sinds 2000 is het bedrag dat hedge funds in beheer hebben verdrievoudigd tot 1 biljard dollar, aldus de Hennessee Group, een consultancyfirma.

Veel hedge funds financieren hun beleggingen via kortetermijnleningen met een lage rente. Als de rentetarieven stijgen, gaan deze fondsen misschien riskantere posities innemen om hun winstgevendheid te behouden, aldus Andrew Lo, een hoogleraar financiën op het MIT (Massachusetts Institute of Technology). Meer hedge funds kunnen dan in de problemen komen, meent hij.

De Amerikaanse economie doet het nu goed. Het verdwijnen van de goedkope kredieten zou minder zorgelijk zijn als de rest van de wereld het ook goed deed. Iedere zwakte zou dan worden gecompenseerd door een grotere vraag naar Amerikaanse exporten. Maar een groot deel van de wereld is aan het ploeteren. Als er in de Verenigde Staten iets mis gaat, kunnen de gevolgen daarvan zich over de hele wereld verspreiden.

Alles hangt met elkaar samen. Hedge funds bezitten hypotheken, junk bonds en obligaties van ontwikkelingslanden. Verliezen op de ene markt kunnen verliezen op andere markten veroorzaken. Dat is ook normaal. Maar zal dit ook tot grotere dreigingen leiden? Goedkope kredieten, ooit een zegen, kunnen omslaan in een vloek.

Robert J. Samuelson is columnist van The Washington Post. © The Washington Post Writers Group 2005. Vertaling: Menno Grootveld.

Geld dreigt duurder te worden
De rentestand is momenteel extreem laag. De rente voor langetermijn leningen staat op 3,5 procent en zo laag is ze sinds de jaren vijftig niet geweest. Lager dan nu kan de rente haast niet, denken de meeste economen. Het IMF liet vorige week in zijn halfjaarlijkse rapport over de wereldeconomie weten dat de rente duidelijk onder het evenwichtsniveau ligt.

Niet alle rentes zijn hetzelfde
Hypotheken worden vaak alleen op basis van rente met elkaar vergeleken. En daarmee wordt het belang van rente overschat. Je maandelijkse lasten bestaan meestal uit meer dan rente alleen. Bovendien is de ene rente de andere niet! Er bestaan namelijk veel rentevarianten. Weet waar je op moet letten om een weloverwogen keuze te kunnen maken.

Hypotheekrenteaftrek
Als iets een heet hangijzer is in de Nederlandse politiek is het wel de hypotheekrenteaftrek. Toch staat het onderwerp sinds een aantal jaren op de agenda. Beslissingen zijn nog niet genomen. Het gevolg: onduidelijkheid. En daar is niemand bij gebaat.
De laatste jaren zeggen steeds meer banken, onderzoeksbureaus en adviesraden dat het huidige systeem onhoudbaar is.